1. Nới rộng "tấm lá chắn" thuế cho hộ và cá nhân kinh doanh:
Một trong những điểm thay đổi mang tính lịch sử, tác động trực tiếp đến hàng triệu hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh trên cả nước là việc thay đổi cơ chế xác định ngưỡng doanh thu chịu thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và Thuế thu nhập cá nhân (TNCN).
Từ "ngưỡng cứng" lỗi thời...
Trước đây, theo các quy định cũ (quy định tại Luật Thuế TNCN 2025 và Luật Thuế GTGT sửa đổi bởi Luật số 149/2025/QH15), ngưỡng doanh thu không chịu thuế của hộ, cá nhân kinh doanh được ấn định ở mức "cứng" là từ 500 triệu đồng/năm trở xuống. Trong bối cảnh nền kinh tế liên tục biến động, chỉ số giá tiêu dùng tăng và chi phí đầu vào leo thang, mức giới hạn cũ này đã bộc lộ sự thiếu linh hoạt, vô tình tạo áp lực thuế lên các mô hình kinh doanh nhỏ lẻ.
...Đến cơ chế điều hành linh hoạt, khoan thư sức dân
Nhận diện được bất cập đó, Điều 1 và Điều 2 Luật số 09/2026/QH16 đã bãi bỏ hoàn toàn con số cố định 500 triệu đồng. Thay vào đó, Luật chính thức giao quyền cho Chính phủ căn cứ vào các chỉ số kinh tế vĩ mô và khả năng cân đối ngân sách để quy định mức doanh thu miễn thuế phù hợp với thực tiễn từng thời kỳ.
Để cụ hóa tinh thần nhân văn này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 141/2026/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 68/2026/NĐ-CP), tạo ra một bước nhảy vọt về chính sách:
Miễn hoàn toàn thuế GTGT và TNCN cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống.
Việc tăng gấp đôi ngưỡng miễn thuế từ 500 triệu đồng lên 01 tỷ đồng/năm là sự ghi nhận kịp thời của Nhà nước, giúp giảm nhẹ gánh nặng tài chính, tiếp thêm động lực cho khu vực kinh tế hộ gia đình — vốn là huyết mạch của nền kinh tế tự sản tự tiêu tại Việt Nam.
2. Miễn thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) cho khối doanh nghiệp siêu nhỏ
Bên cạnh khối kinh tế hộ gia đình, cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ cũng đón nhận tin vui lớn từ Luật số 09/2026/QH16.
Tại Điều 3 của Luật mới, Quốc hội đã bổ sung khoản 14a vào sau khoản 14 Điều 4 của Luật Thuế TNDN hiện hành. Theo đó, quy định mới chính thức mở đường pháp lý để miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho các tổ chức, doanh nghiệp có quy mô nhỏ. Tương tự như thuế TNCN và GTGT, thẩm quyền quy định chi tiết mức tổng doanh thu năm để được hưởng ưu đãi này được giao trực tiếp cho Chính phủ nhằm đảm bảo tính phản ứng nhanh trước các biến động kinh tế.
Cụ thể, theo tinh thần của Nghị định 141/2026/NĐ-CP (sửa đổi Điều 4 Nghị định 320/2025/NĐ-CP):
Doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo pháp luật Việt Nam có tổng doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống sẽ được MIỄN 100% THUẾ TNDN.
Chính sách này chính là "liều thuốc bổ" quý giá dành cho các doanh nghiệp khởi nghiệp (start-up) trong những năm đầu thành lập còn nhiều khó khăn, giải phóng dòng tiền để họ có thể tái đầu tư vào công nghệ, nhân lực và mở rộng thị trường.
3. Nuôi dưỡng "kinh tế xanh": Gia hạn ưu đãi thuế Tiêu thụ đặc biệt cho ô tô điện chạy pin
Không chỉ dừng lại ở các chính sách an sinh xã hội và hỗ trợ doanh nghiệp, Luật số 09/2026/QH16 còn thể hiện tầm nhìn vĩ mô của Chính phủ trong việc hiện thực hóa cam kết giảm phát thải ròng bằng 0 (Net Zero).
Theo lộ trình cũ của Luật Thuế Tiêu thụ đặc biệt (TTĐB), các loại xe ô tô dưới 24 chỗ chạy bằng pin sẽ bị điều chỉnh tăng mạnh thuế suất từ ngày 01/03/2027 nhằm kết thúc giai đoạn khuyến khích ban đầu. Tuy nhiên, nhận thấy thị trường xe điện trong nước đang đà tăng trưởng và cần thêm thời gian để xây dựng hạ tầng cũng như định hình thói quen tiêu dùng xanh của người dân, Điều 4 Luật số 09/2026/QH16 đã quyết định lùi thời hạn tăng thuế này sang ngày 01/01/2031.
Chính sách gia hạn này đồng nghĩa với việc người tiêu dùng và doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu xe điện chạy pin sẽ tiếp tục được hưởng mức thuế suất ưu đãi kịch trần thêm gần 4 năm nữa.
Bảng so sánh thuế suất ưu đãi TTĐB đối với ô tô điện chạy pin (dưới 24 chỗ):
Nhóm loại xe điện | Giai đoạn ưu đãi gia hạn (Từ 01/01/2026 đến 31/12/2030) | Giai đoạn điều chỉnh tăng (Từ 01/01/2031) |
Xe từ 9 chỗ trở xuống; Xe Pick-up chở người | 3% (Giữ nguyên thay vì tăng lên 11% từ 2027) | 11% |
Xe từ 10 đến dưới 16 chỗ | 2% (Giữ nguyên thay vì tăng lên 7% từ 2027) | 7% |
Xe từ 16 đến dưới 24 chỗ | 1% (Giữ nguyên thay vì tăng lên 4% từ 2027) | 4% |
Xe Pick-up chở hàng, xe tải VAN | 2% (Giữ nguyên thay vì tăng lên 7% từ 2027) | 7% |
Sự điều chỉnh này là một mũi tên trúng nhiều đích: vừa bảo vệ môi trường, vừa hỗ trợ ngành công nghiệp ô tô điện nội địa phát triển, đồng thời giúp người dân dễ dàng tiếp cận các dòng xe thân thiện với môi trường với mức giá hợp lý nhất.
Lời kết: Sự đồng hành bền bỉ của Ngành Thuế
Luật số 09/2026/QH16 và các Nghị định hướng dẫn đi kèm là minh chứng rõ nét cho một Chính phủ kiến tạo, luôn lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành cùng người nộp thuế. Việc chuyển dịch từ cơ chế "áp đặt mức thuế cứng" sang "điều hành linh hoạt theo chỉ số vĩ mô" thể hiện sự nhạy bén và khoa học trong công tác lập pháp tài chính.
Trong quá trình thực hiện, nếu có vướng mắc, người nộp thuế liên hệ với Thuế cơ sở 24 Thành phố Hà Nội; địa chỉ: Số 2 Khu văn hóa thể thao, Xã Đan Phượng, TP Hà Nội để được hướng dẫn./.